Umowa ubezpieczenia jest uregulowana w kodeksie cywilnym przez artykuły od 805 do 834. Normy dotyczące umowy ubezpieczenia znajdują się również w innych ustawach, przede wszystkim w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ta obszerność regulacji wynika z mnogości rodzajów ryzyk, jakie mogą być objęte ubezpieczeniem oraz ich roli we współczesnej gospodarce. Na jej podstawie zakład ubezpieczeniowy, w zakresie swojej działalności, zobowiązuje się świadczyć określoną usługę w przypadku wystąpienia przewidzianych w umowie okoliczności. Ubezpieczony w umowie zobowiązuje się do zapłacenia określonej składki za dane świadczenie.

Rodzaj świadczenia jest zależny od rodzaju ubezpieczenia:

• ubezpieczenia majątkowe gwarantują określone odszkodowanie za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku
• ubezpieczenia osobowe gwarantują otrzymanie ustalonej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie wystąpienia ustalonego w umowie wypadku w życiu ubezpieczonego

Na treść umowy składają się essentialla negotti – najistotniejsze elementy umowy ubezpieczenia:

• przedmiot ubezpieczenia;
• wypadek ubezpieczeniowy;
• świadczenie ubezpieczającego w postaci składki;
• świadczenie ubezpieczyciela w przypadku zajścia wypadku ubezpieczeniowego;
• początek odpowiedzialności towarzystwa ubezpieczeniowego;
• czas trwania ubezpieczenia.

Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia

W ubezpieczeniach osobowych klient może w każdej chwili wypowiedzieć umowę ubezpieczenia. Odstąpienie od umowy w ubezpieczeniach majątkowych zgodnie z prawem jest możliwe w trzech określonych sytuacjach:

• firma ubezpieczeniowa może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym, w sytuacji gdy poniósł odpowiedzialność przed opłaceniem przez klienta składki w określonym terminie. Jeśli towarzystwo ubezpieczeniowe nie odstąpiło od umowy lub nie powiadomiło klienta o odstąpieniu, z mocy praca w końcem okresu, na który przypada składka nieopłacona, umowa rozwiązuje się (art. 814 par 2 k.c);
• firma ubezpieczeniowa może odstąpić od umowy ubezpieczenia w ciągu 30 dni od poznania okoliczności, które wpływają na zwiększenie ryzyka, o którym wiedząc wcześniej firma nie podpisałaby umowy (art. 816 par. 2 k.c.)firma ubezpieczeniowa może odstąpić od umowy ubezpieczenia w ciągu 30 dni od poznania okoliczności, które wpływają na zwiększenie ryzyka, o którym wiedząc wcześniej firma nie podpisałaby umowy (art. 816 par. 2 k.c.);
• ubezpieczony ma prawo wypowiedzieć umowę ubezpieczenia zawartego na okres dłuższy niż sześć miesięcy. Jeśli jest osobą fizyczną, może to zrobić w ciągu 30 dni od momentu podpisania umowy. Jeśli jest przedsiębiorcą – może rozwiązać umowę w ciągu 7 dni od daty jej zawarcia. Wypowiedzenie umowy nie zwalnia jednak ubezpieczonego z obowiązku opłacenia składki za okres, w którym towarzystwo udzieliło ochrony ubezpieczeniowej (art. 812 par 4 k.c.).